Ga naar hoofdinhoud

Woordenboek

Uitgebreide naslaggids voor compliance, archiveringsnormen en terminologie gebruikt in informatiebeheer en overheidsregelgeving.

61 van 61 termen weergegeven

A

ACLToegangscontrolelijst

Beveiligingsframework
Kernconcept

Een beveiligingsmechanisme dat bepaalt welke gebruikers of systemen toegang hebben tot specifieke bronnen en welke bewerkingen ze kunnen uitvoeren.

AIPArchival Information Package

Kernconcept
Standaard

Pakket opgeslagen in archief voor langdurige bewaring. OAIS-formaat gebruikt voor interne archiefopslag, kan verschillen van SIP.

Gerelateerde Termen

APIApplicatie Programmeer Interface

Integratiestandaard
Kernconcept

Een set protocollen en tools waarmee verschillende softwaretoepassingen met elkaar kunnen communiceren.

Meer Informatie

Archiefwet

Wetgeving

Nederlandse wetgeving die het beheer, bewaring en vernietiging van overheidsdocumenten regelt. Verplicht overheidsorganisaties tot het bijhouden van adequate archieven en definieert bewaartermijnen.

Archivematica

Archiveringssysteem

Open-source digitaal preserveringsplatform. E-ARK referentie-implementatie met PREMIS, METS, Dublin Core ondersteuning. Breed gebruikt internationaal.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

AVG/GDPRAlgemene Verordening Gegevensbescherming / General Data Protection Regulation

Wetgeving

Europese privacyverordening die de verwerking van persoonsgegevens regelt. Verplicht organisaties tot bescherming van persoonsgegevens en respect voor rechten van betrokkenen.

B

BIOBaseline Informatiebeveiliging Overheid

Beveiligingsframework
Standaard

Nederlandse baseline voor informatiebeveiliging van de overheid. Biedt verplichte beveiligingsmaatregelen voor alle overheidsorganisaties.

Meer Informatie

C

CEF eArchiving Building Block

Governance Orgaan

Europese Commissie infrastructuurinitiatief ter bevordering van eArchiving-specificaties in de EU publieke en private sectoren. Biedt financiering, training en technische ondersteuning.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

CITSContent Information Type Specifications

Standaard

E-ARK domeinspecifieke uitbreidingen voor gespecialiseerde contenttypen (ERMS, SIARD-databases, Geodata, eHealth). Biedt sectorspecifieke verpakkingsrichtlijnen.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

CMISContent Management Interoperability Services

Integratiestandaard
Standaard

OASIS-standaard voor het mogelijk maken van informatie-uitwisseling tussen verschillende contentmanagementsystemen. Definieert een domeinmodel en webservices voor werken met content repositories.

Meer Informatie

CSIPCommon Specification for Information Packages

Standaard

E-ARK basisspecificatie voor alle informatiepakketten. Definieert METS.xml-structuur, mapindeling en metadata-vereisten.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

D

DCMIDublin Core Metadata Initiative

Governance Orgaan
Metadata & Schema

Organisatie die metadata-standaarden onderhoudt voor beschrijving van bronnen. Dublin Core wordt breed gebruikt voor het beschrijven van digitale bronnen.

Meer Informatie

DILCIS Board

Governance Orgaan

Digital Information LifeCycle Interoperability Standards Board. Onderhoudt E-ARK-specificaties voor grensoverschrijdende archiefinteroperabiliteit.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

DIPDissemination Information Package

Kernconcept
Standaard

Pakket geleverd aan gebruikers voor toegang/ophalen. OAIS-formaat voor het leveren van gearchiveerde records aan consumenten, kan formaattransformaties bevatten.

Gerelateerde Termen

DiVault

Archiveringssysteem

Commerciële e-Depot oplossing voor Nederlandse overheidssector. BIO-conform, OAIS, PREMIS. MDTO-ondersteuning en E-ARK-compatibiliteit.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

DLM Forum

Governance Orgaan

Document Lifecycle Management Forum. Heeft MoReq2010 opgericht, host DILCIS Board en E-ARK. Biedt neutrale ontmoetingsplaats voor EU-lidstaten.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

DOMEADokumentenmanagement und elektronische Archivierung

Standaard

Duitse quasi-standaard voor documentbeheer en elektronische archivering. De facto standaard voor Duitse overheidsadministratie sinds 1999.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

DPAVerwerkersovereenkomst

Wetgeving
Kernconcept

Juridisch bindend contract tussen een verwerkingsverantwoordelijke en verwerker onder AVG Artikel 28. Specificeert het onderwerp, de duur, de aard en het doel van de verwerking, het type persoonsgegevens, de categorieën betrokkenen, en de verplichtingen en rechten van de verwerkingsverantwoordelijke. Vereist wanneer een verwerker persoonsgegevens verwerkt namens een verwerkingsverantwoordelijke.

DUTODuurzaamheid Digitale Overheidsinformatie

Preserveringsstandaard
Standaard

Nederlandse standaard voor duurzame bewaring van digitale overheidsinformatie. Biedt vereisten voor langdurige digitale preservering.

Meer Informatie

E

E-ARKEuropean Archival Records and Knowledge

Standaard
Preserveringsstandaard

Europese standaard voor archiefpakketten, die grensoverschrijdende interoperabiliteit mogelijk maakt voor digitale archivering. Officiële EU-standaard onderhouden door DILCIS Board.

Meer Informatie

e-Depot

Archiveringssysteem
Kernconcept

Digitaal preserveringsrepository voor langdurige opslag van digitale archieven. Implementeert OAIS-referentiemodel voor betrouwbare digitale preservering.

Gerelateerde Termen

EADEncoded Archival Description

Metadata & Schema
Standaard

XML-standaard voor het coderen van archivistische beschrijvingen. Breed gebruikt door archieven om collecties te beschrijven en vindbaarheid te faciliteren.

EDIDOCElectronic Data Interchange for Documents

Standaard

Oostenrijkse standaard voor elektronische gegevensuitwisseling. E-ARK-conform. Gebruikt met ELAK (nationaal elektronisch recordsmanagementsysteem).

Gerelateerde Termen

EDRMSElectronic Document and Records Management System

Archiveringssysteem
Kernconcept

Softwaresysteem dat elektronische documenten en records gedurende hun hele levenscyclus beheert. Combineert documentbeheer (DM) en recordsbeheer (RM) mogelijkheden, met versiebeheer, metadatabeheer, bewaartermijnen en audittrails. Kernsysteem voor implementatie van ISO 15489 en ISO 16175 vereisten.

ELAKDer elektronische Akt

Archiveringssysteem

Oostenrijks nationaal elektronisch recordsmanagementsysteem. Aggregeert elektronische records en metadata in EDIDOC-pakketten voor archivale overdracht.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

F

FGSFörvaltningsgemensamma Specifikationer

Standaard

Zweedse gemeenschappelijke specificaties voor e-archivering. METS-gebaseerd, ontwikkeld door Riksarkivet. Juridisch bindend voor Zweedse overheidsinstanties.

Gerelateerde Termen

Fixity

Kernconcept
Beveiligingsframework

Cryptografische hash (checksum) voor integriteitsverificatie. Veelgebruikte algoritmen: SHA-256 (E-ARK baseline), SHA-512 (E-ARK aanbevolen). Zorgt ervoor dat inhoud niet is gewijzigd.

Gerelateerde Termen

G

AVG Artikelen 44-49 (Internationale gegevensoverdrachten)

Wetgeving

Hoofdstuk V van AVG die overdracht van persoonsgegevens naar derde landen of internationale organisaties regelt. Vereist adequaat beschermingsniveau via adequaatheidsbesluit, standaard contractbepalingen (SCCs), bindende bedrijfsvoorschriften (BCRs), of andere goedgekeurde mechanismen. Cruciaal voor clouddiensten en grensoverschrijdende gegevensverwerking.

Gerelateerde Termen

I

ICAInternational Council on Archives

Governance Orgaan

Internationale organisatie die RiC-CM-standaard heeft ontwikkeld en legacy ISAD(G)-standaarden onderhoudt.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

IRMAInformatieregistratie Metadata Applicatie

Metadata & Schema

Den Haag gemeente-specifieke metadata-applicatie. 5-niveau hiërarchisch metadatamodel met 21 verplichte velden. Mapt naar MDTO voor archivale overdracht.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

ISAD(G)General International Standard Archival Description

Standaard
Metadata & Schema

Internationale standaard voor archivistische beschrijving die hiërarchische niveaus definieert (Fonds, Series, File, Item). Wordt vervangen door RiC-CM in moderne archieven.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

ISO 14721 (OAIS)Open Archival Information System

ISO-standaard
Preserveringsstandaard

ISO-standaard die een referentiemodel biedt voor langdurige bewaring van digitale informatie. Definieert functionele entiteiten en informatiestromen in een archief.

Meer Informatie

ISO 15489Records Management Standard

ISO-standaard
Standaard

Internationale standaard voor recordsbeheer. Biedt richtlijnen voor het creëren, vastleggen en beheren van records als bewijs van bedrijfsactiviteiten.

Meer Informatie

ISO 16175Information and Documentation - Principles and Functional Requirements for Records in Electronic Office Environments

ISO-standaard
Standaard

Internationale standaard die principes en functionele vereisten definieert voor recordsbeheer in elektronische kantooromgevingen. Specificeert vereisten voor softwaresystemen die digitale records beheren, inclusief creatie, vastlegging en onderhoud van records in bedrijfssystemen.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

ISO 20614Data Exchange Protocol for Interoperability and Preservation (DEPIP)

ISO-standaard
Standaard

Internationale standaard die SEDA-gegevensuitwisselingsprotocol formaliseert. Gepubliceerd november 2017. Biedt gestandaardiseerde aanpak voor uitwisseling van archiefpakketten.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

ISO 23081Metadata for Records

ISO-standaard
Metadata & Schema

Internationale metadatastandaard voor recordsbeheer. Definieert principes en implementatievereisten voor het beheren van metadata over records.

Meer Informatie

ISO 27001Information Security Management

ISO-standaard
Beveiligingsframework

Internationale standaard voor informatiebeveiligingsmanagementsystemen (ISMS). Specificeert vereisten voor het opzetten, implementeren en onderhouden van een ISMS.

Meer Informatie

M

MDTOMetadataschema Duurzaam Toegankelijke Overheidsinformatie

Metadata & Schema
Standaard

Nederlandse metadata-standaard voor duurzaam toegankelijke overheidsinformatie. Opvolger van ToPX en ontworpen voor langdurige bewaring en toegankelijkheid.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

METSMetadata Encoding and Transmission Standard

Metadata & Schema
Standaard

XML-standaard voor het coderen van descriptieve, administratieve en structurele metadata voor digitale bibliotheekobjecten.

MoReq2010Modular Requirements for Records Systems

Standaard

Europese standaard voor EDRMS-aanbesteding (gepubliceerd 2011). Definieert functionele en niet-functionele vereisten voor recordsmanagementsystemen. Complementair aan E-ARK.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

N

Nationaal Archief

Governance Orgaan

Het Nationaal Archief - de centrale archivistische instelling van de Nederlandse overheid, verantwoordelijk voor het bewaren en toegankelijk maken van overheidsarchieven.

Meer Informatie

NL APINederlandse API Strategie

Standaard
Integratiestandaard

Nederlandse overheids-API strategie en standaarden. Biedt richtlijnen voor het ontwikkelen, implementeren en beheren van APIs binnen de overheid.

Meer Informatie

P

PDF/APDF for Long-term Preservation

Bestandsformaat
ISO-standaard
Preserveringsstandaard

ISO-standaard voor PDF ontworpen voor langdurige bewaring van elektronische documenten. Verbiedt functies die ongeschikt zijn voor langdurige archivering.

PREMISPreservation Metadata Implementation Strategies

Metadata & Schema
Preserveringsstandaard

Data dictionary voor preserveringsmetadata ter ondersteuning van langdurige bewaring van digitale objecten. Definieert kernelementen van preserveringsmetadata.

Preservica

Archiveringssysteem

Internationaal commercieel digitaal preserveringsplatform. OAIS-conform, PREMIS-gebaseerd. E-ARK-ondersteuning met cloud en on-premises implementatie.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

PRONOM PUIDPersistent Unique Identifier

Kernconcept

Formaatidentificatie voor precieze bestandsformaatidentificatie (bijv. fmt/95 voor PDF 1.4). PRONOM is het digitale preserveringsformaatregister van de British Library.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

R

RGSRijksoverheid Gegevensuitwisseling Standaard

Standaard
Integratiestandaard
Verouderd

Nederlandse overheidsstandaard voor gegevensuitwisseling. Specificeert hoe overheidsinstanties informatie moeten uitwisselen.

Vervangen door: NL API

Meer Informatie

RiC-CMRecords in Contexts Conceptual Model

Standaard
Metadata & Schema

Modern entity-relationship archivistisch beschrijvingsmodel. Aangenomen door Belgisch Rijksarchief. Vervangt vier legacy ICA-standaarden (ISAD(G), ISAAR(CPF), ISDF, ISDIAH).

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

RODARepository of Authentic Digital Objects

Archiveringssysteem

Open-source OAIS-conforme archiefrepository. Referentie-implementatie voor E-ARK, gebruikt in Oostenrijk en andere EU-landen.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

S

SEDAStandard d'Échange de Données pour l'Archivage

Standaard
Metadata & Schema

Franse standaard voor archivale gegevensuitwisseling. ISO 20614-conform sinds 2017. Versie 2.3 (juni 2024). Verplicht voor Franse overheidssector.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

Selectielijst

Governance Orgaan
Standaard

Nederlandse overheidsbewaartermijnenlijst die specificeert welke records permanent bewaard moeten worden en welke na een bepaalde periode vernietigd kunnen worden.

SIPSubmission Information Package

Kernconcept
Standaard

Pakket ingediend door producent naar archief. OAIS en E-ARK standaardformaat voor overdracht van records van actieve systemen naar archiefrepositories.

Gerelateerde Termen

T

TMLOToepassingsprofiel Metadatering Lokale Overheden

Metadata & Schema
Standaard
Verouderd

Voormalige Nederlandse metadata-standaard voor lokale overheid. Vervangen in juli 2021 door MDTO.

Vervangen door: MDTO

Meer Informatie

TMRToepassingsprofiel Metadatering Rijksoverheid

Metadata & Schema
Standaard
Verouderd

Voormalige Nederlandse metadata-standaard voor rijksoverheid. Vervangen in december 2023 door MDTO.

Vervangen door: MDTO

Meer Informatie

TMSToepassingsprofiel Metadatering Informatie-objecten Selectielijst

Metadata & Schema
Standaard

Nederlandse metadata-standaard voor het toepassen van bewaartermijnen op informatie-objecten. Koppelt records aan de officiële bewaartermijnenlijst (Selectielijst).

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

ToPXToepassingsprofiel Metagegevens Overheidsinformatie XML

Metadata & Schema
Standaard
Verouderd

Voormalige Nederlandse metadata-standaard voor overheidsinformatie in XML-formaat. Nu verouderd en vervangen door MDTO.

Vervangen door: MDTO

Meer Informatie

V

VITAMProgramme VITAM

Archiveringssysteem

Frans open-source digitaal archiveringsplatform. SEDA-conform met microservices-architectuur.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

X

XBRLeXtensible Business Reporting Language

Standaard
Metadata & Schema

XML-gebaseerde standaard voor het uitwisselen van bedrijfsinformatie, voornamelijk gebruikt voor financiële rapportage en regelgevende indieningen.

Meer Informatie

Z

Zaak

Kernconcept

Een samenhangend geheel van handelingen dat door een overheidsorganisatie wordt uitgevoerd, met een gedefinieerd begin en einde, systematisch vastgelegd.

Gerelateerde Termen

Zaakgericht Werken

Kernconcept
Standaard

Nederlandse zaakgerichte werkwijze voor overheidsorganisaties. Structureert werk rond zaken om transparantie, efficiëntie en verantwoordelijkheid te verbeteren.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

ZGW APIsZaakgericht Werken APIs

Integratiestandaard
Standaard

Nederlandse standaard APIs voor zaakgericht werken. Biedt gestandaardiseerde interfaces voor het beheren van zaken, documenten en besluiten.

Gerelateerde Termen

Meer Informatie

Over dit Woordenboek

Dit woordenboek biedt definities voor belangrijke compliance, archivering en standaarden terminologie gebruikt in informatiebeheer en overheidsregelgeving. Het omvat Nederlandse nationale standaarden, Pan-Europese regelgeving en internationale ISO-standaarden.